Урьдчилсан мэдээ > Сарын төлөв

Сарын төлөв

Шинэчлэгдсэн: 2022-01-21 18:24:02

2022 ОНЫ 1 ДҮГЭЭР САРЫН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

ХАНАСАН УУРЫН ДАРАЛТЫН ӨӨРЧЛӨЛТ     

Монгол орны 120 станцын мэдээгээр дунджилсан ханасан уурын даралт (улаан өнгөөр)s болон харьцангуй чийгийн (хөх өнгөөр) мэдээг жилийн дунджаар зураглав. Ханасан уурын даралт нь нэгж агаарт агуулагдах усны уурын хэмжээг илэрхийлдэг. Дэлхийн уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөгөөр Монгол орны жилийн дундаж температур өсөх (зураглаагүй байгаа) бөгөөд үүнээс үүдэлтэй ханасан уурын даралт (улаан өнгө) мөн өсөж байна. Энэхүү өсөлт нь хэдийгээр харьцангуй чийг буурч байгаа боловч нэгж агаарт агуулагдах боломжит усны уурын хэмжээ нэмэгдэж байгааг илэрхийлж байгаа юм.

Зураг 1. Ханасан уурын даралтын олон жилийн явц

 

УУР АМЬСГАЛЫН ТОЙМ

Нэгдүгээр сарын агаарын температурын уур амьсгалын дундаж нь Дорноговийн өмнөд хэсгээр -10..-16°С, бусад нутгаар -17..-23°С байдаг (Зурaг 2,3).Орох цасны хувьд ОЖД–аар нийт нутгаар 0мм цас ордог (Зурaг 4).

                    

Зураг 2. 1-р сарын агаарын температурын ОЖД, [ °С].Зураг 3. 1-р сарын нийлбэр хур тунадасны ОЖД, [мм].

1981, 1984, 2000, 2005, 2008, 2010, 2011, 2016, 2018 онуудад ихэнх нутгаар, 1990, 2001 онд нутгийн зүүн хагаст, 2016 онд нутгийн хойд хэсгээр уур амьсгалын дунджаас 1–10°С–аар хүйтэн болж, шөнийн үнэмлэхүй бага температур Увс, Хөвсгөл, Завханы хойд хэсгээр 47–55°С, бусад нутгаар 38–44°С хүрч хүйтэрсэн бол 1982, 1985, 1986, 1989, 1992, 1994, 1999, 2002, 2006, 2007, 2015, 2019, 2020 онуудад ихэнх нутгаар уур амьсгалын дунджаас 1–7°С–аар дулаан байж, өдөртөө Увс, Завхан, Баянхонгорын хойд хэсгээр 9–14°С хүйтэн, Алтайн өвөр говь, говийн нутгийн өмнөд хэсэг болон Архангай, Өвөрхангайн өмнөд хэсгээр 3–8°С дулаан, бусад нутгаар 1°С хүйтнээс 5°С хүрч дулаарч байжээ (Зурaг 5).

Зураг 5. 1-р сарын агаарын температурын олон жилийн явц

[Улаан - ОЖД-аас дулаан, хөх - ОЖД-аас хүйтэн]

 

Зураг 6. 1-р сарын нийлбэр хур тунадасны ОЖД, [мм].

Гэвч 1980, 1982, 1993, 1995, 1999, 2006 онуудад ихэнх нутгаар, 1984, 1992, 2009 онуудад нутгийн баруун хагаст, 2019, 2020 онуудад ихэнх нутгаар тун бага цас орсон бол 1987, 2002 онд төв, говь, зүүн зүгийн нутгаар, 1990 онд говь, зүүн зүгийн нутгаар, 2001, 2003, 2005, 2007 онд баруун, төв, зүүн зүгийн нутгаар, 2010, 2018 онд ихэнх нутгаар, 2011 онд баруун, төв, говийн нутгаар уур амьсгалын дунджаас 1–4 дахин их цас оржээ. Уур амьсгалын дундаж байдлаар говийн нутгаар 1–4 см, баруун ба төвийн нутгийн хойд хэсгээр 10–15 см, бусад нутгаар 4–9 см зузаан цас тогтдог боловч цас их орсон жилүүдэд цасны дундаж зузаан 40–60 см–т хүрч мал өвөлжилтийн байдал онцгой хүндэрч байжээ (Зурaг 5)

Зураг 6. 1-р сарын нийлбэр хур тунадасны олон жилийн явц

[Ногоон - ОЖД-аас ахиу, шар - ОЖД-аас бага]

 

ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

Говийн аймгуудын нутгаар. Энэ сард агаарын дундаж температур болон хур тунадас ихэнх нутгаар дунджийн орчимбайх төлөвтэй байна (Зураг 7, 8).

                 

Зураг 6.Температурын урьдчилсан мэдээ, С0        Зураг 7. Хур тунадасны урьдчилсан мэдээ, мм

     [Д-агаарын температур ОЖД-аас дулаан, И – хур тунадас ОЖД – аас ахиу, Б-хур тунадас ОЖД-аас бага,Н-агаарын температур, хур тунадас ОЖД-ийн орчим]

Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 9)–д харуулав. Нэг, хоёр, гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр агаарын температур өмнөх үеэсээ 3–4°С–аар хүйтэрнэ. Нэг болон хоёрдугаар арав хоногийн дунд үеэр зарим газраар цас орох төлөвтэй байна. Салхи ихэнх хугацаанд 5–10 м/с, нэг болон хоёрдугаар арав хоногийн дунд үеэр нутгийн өмнөд хэсгээр 12–14 м/с хүрч ширүүсэн цасан болон шороон шуурга шуурна.                     

Зураг 9. Говийн аймгуудын нутгийн 2022 оны 1-р сарын температур, хур тунадасны явц

[Улаан - агаарын хамгийн их температур, хөх - агаарын хамгийн бага температур,

хар - агаарын дундаж температур, ногоон - хур тунадасны хэмжээ]