Урьдчилсан мэдээ > Сарын төлөв

Сарын төлөв

Шинэчлэгдсэн: 2021-06-18 06:33:05

 

2021 ОНЫ 6 ДУГААР САРЫН ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

ТАНЫ АНХААРАЛД

     Дэлхийн цаг уурын байгууллагаас тогтоосноор олон жилийн дундаж (ОЖД) утга гэдэг нь 1991–2020 оны хоорондох тухайн цаг уурын хэмжигдэхүүний дундаж утгыг авч үздэг. Сарын цаг агаарын урьдчилсан мэдээнд сарын дундаж агаарын температур, нийлбэр хур тунадасны хэмжээг дараах дөрвөн бүс нутаг тус бүрээр урьдчилан мэдээлнэ.

  •   Баруун (Баян–Өлгий, Увс, Ховд, Завхан, Говь–Алтай, Баянхонгор)
  •   Төв (Архангай, Өвөрхангай, Хөвсгөл, Булган, Сэлэнгэ, Орхон, Дархан–Уул, Төв)
  •   Зүүн (Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатар)
  •   Говь (Дундговь, Өмнөговь, Дорноговь, Говь–Сүмбэр)

    Цаг агаарын үзэгдэл нутгийн 30 хувиас хэтрэхгүйгээр зурвас газраар ажиглагдах тохиолдолд "зарим газраар", 30–70 хувьд "ихэнх нутгаар", 70 хувиас дээш нутгийг хамрах тохиолдолд "нийт нутгаар" гэсэн нэр томьёо хэрэглэдэг. Дулааны улиралд агаарт болон хөрсний гадарга дээр температур 0°– аас бага болж хүйтрэхийг "цочир хүйтрэл" гэнэ.

   Сар, улирлын урьдчилсан мэдээний талаар лавлах бол "Ус цаг уур, орчны судалгаа мэдээллийн хүрээлэн” –гийн 11–326606 утсаар холбогдох буюу тус хүрээлэнгийн “Орчил урсгал, урт хугацааны прогнозын судалгааны хэлтэс"–ээс тодруулах боломжтой.

ЗУРГААДУГААР САРЫН ХУУРАЙШЛЫН ИНДЕКС

    Зураг 1–д 52 өртөөний 1981–2020 оны зургаадугаар сарын хур тунадас ба ууршцийн стандартчилсан (SPEI:Standardized Precipitation Evapotranspiration Index) хуурайшлын индексийг Торнтвэйтын аргаар тооцоолон (Thornthwaite, 1948) олон жилийн явцыг дөрвөн бүсийн хэмжээгээр дундчилан үзүүлэв.  Зураг 1–ээс харахад зургаадугаар сард 1999 оноос хойш нийт нутгаар хуурайшлын давтагдал болон эрчимшил илэрхий нэмэгдсэн, ялангуяа 2017–2020 оны хооронд хуурайшил үргэлжлэн тохиолдсон ба 2017, 2018 онд төвийн бүсээс бусад бүс нутагт хуурайшил (SPEI < -1.5) харьцангуй эрчимтэй байсан байна. Мөн түүнчлэн SPEI–ийн олон жилийн хандлагыг Манн–Keнделын аргаар үнэлэхэд бүх бүс нутгаар ялимгүй буурсан хандлага ажиглагдсан бөгөөд баруун, төвийн бүс нутагт  95%– ийн (p<0.05) статистик үнэмшилтэй байв.

               

УУР АМЬСГАЛЫН ТОЙМ

     Зургаадугаар сарын агаарын темперaтурын ОЖД нь Ховд, Говь–Алтай, Баянхонгор, Өвөрхангай, Дундговийн өмнөд хэсэг, Дорноговь, Өмнөговийн нутгаар 20–24°С, бусaд нутгaaр 13–19°С дулаан бaйдаг (Зурaг 2).

   

    Зургаадугаар сард агаарын дундаж температур сүүлийн жилүүдэд, ялангуяа 2017–2018 онуудад хамгийн дулаан буюу ОЖД–аас 2–3°С–аар дулаарч өдөртөө төв, зүүн, говийн аймгуудын нутгаар 34–39°С хүрч халж байв (Зурaг 3).

    Сарын нийлбэр хур танадас ОЖД–аар Ховд, Говь–Алтай, Өмнөговь, Дорноговийн нутаг, Баянхонгор, Дундговийн өмнөд хэсгээр 10–20 мм хур тунадас ордог (Зурaг 4).

     Зарим жил ОЖД–аас хэд дахин их болон бага хур тунадас орох тохиолдол цөөнгүй байдаг. Тухайлбал, 1979–1982, 1995–2007, 2017, 2018 онуудад ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас харьцангуй бага хур тунадас орж хуурайшилт ихтэй байсан бол 1983–1986, 1993–1994, 2008, 2011–2016 онуудад зарим нутгаар олон жилийн дунджаас ахиу хур тунадас орсон байна (Зурaг 5)

ЦАГ АГААРЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ

ДОРНОГОВЬ АЙМГИЙН  НУТГААР. Энэ сард агаарын дундаж температур нийт нутгаар ОЖД–аас дулаан (Зураг 6),  хур тунадас нийт нутгаар ОЖД–ийн орчим байна (Зураг 7). Агаарын температур, хур тунадасны явцыг (Зураг 11)–д харуулав. Нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн дунд үеэр агаарын температур өмнөх үеэсээ 3–5°С–аар сэрүүснэ. Хоёрдугаар арав хоногийн эхэн, гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон сүүлчээр зарим газраар түр зуурын бороо орно. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи зарим газраар 12–14 м/с, зарим үед түр зуур 18-20 м/с хүрч ширүүсч болзошгүй.

      ЗӨВЛӨМЖ

 Нэгдүгээр арав хоногийн сүүлч хоёрдугаар арав хоногийн эхэн үер  хэт халалт ажиглагдах магадлал өндөр байгааг анхаарна уу.